By Fred M’bololo
Kokala korekoghe na kilongori umu Mbololo, Ndome uwangwagha Mwaghogho, na waela madu wendangia Dawida wikambonya ukaia m’baa wa wandu sa Chifu. Imbiri orekoghe kwa kibughi cha kichuku kibaa na awo niwo werekoghe wikilongoza wandu wa mbololo na kutanya wandu na kuhakikisha chia ra wakitina wadawida ranughwa seji koni mizango ya kidawida erekoghe. Orekoghe ni mundu wa wuda na sena Mwaghogho odelegha malagho gha waela madu putu angu oko ukitumia midi yake na marumu ghake kulaghua kiimbiri.
Ituku jimu, Mwaghogho odenekwa ichungwa ni mzungu nao mkake kawoka kushinika wei, niki icho angu ngelo iyo cheni wadawida wedwaja matunda matinieri na ng’ang’a iri ndini sa vilamba mtaghashiko, mchwakule tendera, roreka, mzwana, mkwachu na mboghololo, shoshoti ela ndewenee matunda mabaa sa machungwa.
Edwaghorwa wei mishonari umu owangwagha Alfred Wray orekoghe ni mdumiki wa Mlungu na ikanisa jake jerekoghe ja Church Missionary Society (CMS) na odeka wafuma Wuingereza. Iyo ngelo, mwaka ghwa 1900, uo murla madu odekunda uneko ndoe Mbololo. Siptali imu aho ndome erekoghe yamerelwa kuaghwa ni awo waela madu, Alfred odekunda kuwoka kuchilia wandu ilagho ja Mlungu eri wisighe chia ra kira na kumnugha Mlungu wa loli, kwa huwo ukaghenda kotia chifu Mwaghogho uneko wulalo na tusa yechila (angu niyo orekoghe mmangi wa isanga ja Mbololo) wei, ukanye na wambololo ela Mwaghogho ukalegha putu nao ukamduma ughende mmbona kilongori umu uwangwagha Mghalu, Chifu wa Mbale, angu orekundieghe kutesia waela madu na kazi ra makanisa ghiredelo ni awo weni muela ngoe.
Hata waela madu ndewichewusa ndoe ingi mbololo hata kuagha ikanisa jingi iro ngelo ra chifu Mwaghogho, wambololo wikakaia na sere, waela madu wechacha mbololo konyuma kuduu na nikokoni historia ya Mbololo ndazi iseko kwa vuo vingi va ngano ra wadawida.
Seji nadima kuririkanya nizerelo mzinyi, wedewinga waela madu na virimba na marumu, waela madu wedwakunulwa nakio ni marumu, sa rimu weduodumilwa safu hata ngelo ra sumesu, saki safu radafuma ngelo ra kwari na iro safu nderekoghe rikibwaghwa ni kilambo chingi hata wikalemwa putu ni maghanga gha Mwaghogho.
Naweririkanya wikinizera kedi Mwaghogho nuo orekoghe kewada chifu wa imbiri wa Mbololo ndazi na ndekundieghe waela madu putu hata ituku jimu, wikazerana na muela madu umu, kedi kila umu uboisire mmbao wusungu wisimane ndighi, muela madu nae ukaboisa wusungu ukaneka Mwaghogho unyo, shwawori ukanywa, na wokoni, Mwaghogho nao omoni ukamneka muela madu wusungu ghwake, wose wawi wikazoya kudaika, Mwaghogho ukalola midi yake ainaho ukanywa na ukahoresha ela muaela madu, uchachazidilwa, ukachumbwa ni idima hata ukaluma igunia ukasirilwa ndoe ni womi.
more recommended stories
TAITA TAVETA: KSh 9.86 MILLION IN SALARIES, TWO ALLEGED FORGED DEGREES — WHO VERIFIED THE QUALIFICATIONS?KNN INVESTIGATIVE EDITORIAL | PUBLIC.
GODOMA FINALLY GETS ITS TITLE DEEDS — A RIGHT LONG OVERDUEThe issuance of title deeds.
CHURU CHURU PROJECTS VS REAL DEVELOPMENTWhy Taita Taveta Must Stop.
CORRUPTION: THE SILENT TAX CRUSHING ORDINARY KENYANSA Nation Paying Twice for.
SUMMARY OF THE TAITA TAVETA COUNTY FY 2026 / 2027 BUDGET ESTIMATESThe County Government of Taita Taveta.
WHOEVER FEEDS YOU CONTROLS YOU: SANKARA’S WARNING AFRICA REFUSES TO HEAR“He who feeds you, controls you.”.
Universality and the Rise of a New African Political Consciousness: How Kenyan Gen Z is Reshaping African PoliticsAcross Africa, the concept of universality.
PARIS ON OUR PAIN: TAITA TAVETA MCAs STILL FEEDING WHILE THE COUNTY BLEEDSThey say the more things.
DRAIN THE SWAMP OR GO HOME: TAITA TAVETA DEMANDS ACCOUNTABILITYWhen Governor Andrew Mwadime—popularly known as.
Beyond Personalities: What Taita-Taveta Must Demand in 2027By Pastor Cassian Ngotho Mwachanya Taita-Taveta.
Mzima Phase II: A Promise Delayed, A Region ThirstyFor more than six decades, millions.
THE ACCOUNTABLE AND THE ACCUSED: MWAMBURI, MAGANGA, AND THE RECKONING AT TAITA TAVETA COUNTY ASSEMBLYBy Pastor Cassian Ngotho Mwachanya The.
HON. DORCAS MLUGHU: THE VOICE THAT REFUSED TO BOWThe court’s decision declaring the impeachment.
THE CLERK AT THE HEART OF COUNTY ASSEMBLY BUSINES: WHY ADMINISTRATIVE RESPONSIBILITY CANNOT BE ESCAPEDThe recent court decision in.
WHY KENYA WILL NOT BECOME THE “SINGAPORE OF AFRICA” ANYTIME SOONFor more than a decade,.
CORRUPTION — THE ENEMY IN THE ROOM: HOW IT IS STRANGLING DEVELOPMENT IN TAITA-TAVETA COUNTY (2025)Taita-Taveta is a county of.

Leave a Comment