Categories: Politics

SIASA ZA USHINDANI: ONYO KWA UONGOZI WA RAIS RUTO

 

Kauli za hivi karibuni za Rais wa Kenya, William Ruto, zinazomshambulia kiongozi wa upinzani Kalonzo Musyoka kwa madai ya kutofanya maendeleo kijijini kwake zimezua mjadala mpana kuhusu mwelekeo wa siasa za Kenya. Je, kiongozi wa taifa anapaswa kupimwa kwa kiwango cha miradi aliyotekeleza katika kijiji chake cha asili, au kwa uadilifu na usawa wa huduma kwa taifa zima?

Hoja ya Rais Ruto, kwa mtazamo wa kihistoria na kikatiba, si tu dhaifu bali pia ni hatari kwa mshikamano wa kitaifa.

Historia inatufundisha nini? Nyerere na Mandela

Historia ya Afrika inatoa mifano ya viongozi waliotambua hatari ya siasa za upendeleo wa kieneo.

Mwalimu Julius Kambarage Nyerere, Rais wa kwanza wa Tanzania, aliwahi kuulizwa mara kadhaa kwa nini hakujikita kuendeleza kijiji chake cha Butiama alipokuwa madarakani. Jibu lake — lililokuwa la kimaadili zaidi kuliko kisiasa — lilisisitiza kwamba kiongozi wa taifa hana haki ya kutumia madaraka yake kupendelea eneo analotoka. Kwa Nyerere, kufanya hivyo kungehalalisha matumizi mabaya ya madaraka na kuvunja msingi wa usawa wa kitaifa.

Vivyo hivyo, Nelson Mandela wa Afrika Kusini hakujenga urithi wake wa uongozi kwa kuendeleza kijiji chake cha Qunu. Katika maandishi na hotuba zake, Mandela alisisitiza kuwa uongozi wa kweli ni ule unaojinyima binafsi kwa ajili ya maslahi ya wengi. Alipambana na ukabila, akajenga taasisi imara, na kuepuka siasa za kulipiza au kushindana kwa misingi ya kieneo.

Kwa kipimo cha historia hii, hoja ya Rais Ruto kwamba kiongozi apimwe kwa barabara ya nyumbani ni hatua ya kurudi nyuma.

Katiba ya Kenya: Msitari mwekundu dhidi ya upendeleo

Zaidi ya historia, Katiba ya Kenya ya mwaka 2010 inaweka wazi misingi ya uongozi wa umma.

Ibara ya 10 ya Katiba inatambua maadili ya taifa kama vile usawa, haki ya kijamii, kutobagua na uwajibikaji. Aidha, Ibara ya 73 inasisitiza kwamba madaraka ya uongozi ni dhamana kwa niaba ya wananchi wote, na yanapaswa kutumiwa kwa maslahi ya umma bila upendeleo wa kikabila au kieneo.

Siasa zinazohimiza viongozi “wafanye kwao kwanza” zinakinzana moja kwa moja na roho na maandishi ya Katiba. Zinaweka msingi wa mgawanyiko wa kitaifa na kuhalalisha ufisadi wa kisiasa.

Maadili ya Rais Ruto: Pengo kati ya kauli na vitendo

Rais Ruto aliingia madarakani akiahidi kupambana na ufisadi, kukomesha ukabila, na kuwakomboa wanyonge kupitia sera ya bottom-up economic model. Hata hivyo, uhalisia wa utawala wake unaibua maswali mazito ya kimaadili.

Uteuzi wa maafisa wakuu katika mashirika ya umma umeonekana kuakisi mwelekeo wa kikabila, hali inayodhoofisha imani ya umma katika usawa wa serikali. Vita dhidi ya ufisadi vimeonekana kupoteza nguvu, huku kashfa zikizuka bila hatua madhubuti dhidi ya wahusika wakuu.

Badala ya kujibu hoja za sera, serikali imeelekea zaidi katika siasa za kushambulia wapinzani kwa lugha ya ushindani wa kijamii.

Bottom-up na gharama ya maisha

Mfumo wa bottom-up uliahidi nafuu ya maisha na fursa kwa wananchi wa kawaida. Lakini kwa sasa, Wakenya wanakabiliwa na:

  • ongezeko la ushuru,
  • gharama kubwa ya bidhaa za msingi,
  • na mzigo unaowaathiri zaidi wale walioko chini kiuchumi.

Ni vigumu kudai ulinzi wa wanyonge wakati sera za kifedha zinaongeza mateso yao. Hili linazua swali la uhalisia wa dhamira ya kisera ya serikali.

Maendeleo kwa mkopo na miradi isiyo na uwazi

Serikali ya Ruto imejivunia ujenzi wa barabara na miradi ya makazi nafuu. Hata hivyo, miradi mingi inatekelezwa kwa mikopo ya nje inayoongeza deni la taifa. Aidha, mradi wa affordable housing umeendelea kukosolewa kwa ukosefu wa uwazi kuhusu umiliki, uendeshaji na uwezo wa wananchi wa kawaida kunufaika.

Maendeleo yasiyoambatana na uwazi na uwajibikaji hayawezi kuwa chanzo cha fahari ya kitaifa.

Hitimisho: Kenya inahitaji siasa za maadili

Mwalimu Nyerere, Nelson Mandela na Katiba ya Kenya zinakubaliana juu ya jambo moja kuu: uongozi wa taifa haujengwi kwa kupendelea nyumbani, bali kwa kuhudumia wote kwa usawa.

Rais Ruto anapaswa kuacha siasa za ushindani wa kieneo na kurejesha mjadala wa kitaifa kwenye misingi ya maadili, sera na uwajibikaji. Historia haitamhukumu rais kwa idadi ya barabara za kijijini, bali kwa kama alidumisha haki, umoja na heshima ya taasisi za taifa.

Kwa Kenya, chaguo bado lipo: siasa za maadili — au siasa duni za ushindani.

Mwachere Shuma

Leave a Comment
Share
Published by
Mwachere Shuma

Recent Posts

TAITA TAVETA: SEVEN DAYS HAVE ELAPSED — HAS SENATOR KAJWANG SENT WAKUJAA’S GOVERNMENT FILES TO EACC?

  By Kwaela News Network (KNN) | Governance & Accountability The seven-day ultimatum issued to…

17 hours ago

THE ERA OF POLITICAL EUPHORIA IN TAITA TAVETA COUNTY IS OVER

  The days when political party waves and symbolism single-handedly determined election outcomes in Taita-Taveta…

1 day ago

TAITA TAVETA: CAN THE DCI CRACK THE NUT? DORCAS MLGHU’S PUBLIC OUTBURST PUTS COUNTY EXECUTIVE UNDER FRESH PRESSURE

  The growing controversy surrounding the financial management of Taita Taveta County has taken another…

2 days ago

THE GOVERNOR DISCOVERS FISCAL DISCIPLINE — FOUR YEARS TOO LATE?

  Perhaps one of the most ironic moments of Governor Andrew Mwadime's appearance before the…

3 days ago

NDARA B LAND DISPUTE: 63 RESIDENTS SERVED WITH THREE-MONTH EVICTION NOTICE FOLLOWING COURT RULING

Affected families in Mlambenyi, Golani and Mto Mwagodi face a February 2027 deadline as the…

3 days ago

THE WRONG TIME: GOVERNOR WAKUJAA’S DEFENCE

During a Senate Public Finance Committee meeting, Taita Taveta Governor Andrew Mwadime, popularly known as…

5 days ago